Arboregels worden aangescherpt, maar toezicht staat onder druk

Overig nieuws –

De Miljoenennota 2025 zet een stap van abstracte ambities naar concretere arboregels. Op de dossiers beroepsziekten, re-integratie en de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) stuurt het kabinet op duidelijker verplichtingen voor werkgevers en professionals. Doel: beter voorspelbare naleving en meer preventie op de werkvloer. Tegelijk waarschuwen de begrotingsstukken dat de capaciteit voor toezicht onder druk kan komen te staan door forse bezuinigingen bij de Arbeidsinspectie.

Beroepsziekten: nadruk op preventie
De overheid wil dat risico’s door stoffen, lawaai en fysieke belasting eerder en aantoonbaar worden aangepakt. Dat betekent vaker periodieke gezondheidsonderzoeken en blootstellingsmetingen, met verplichte vastlegging en terugkoppeling in de RI&E en het plan van aanpak. Zo moet een fabriek die met oplosmiddelen werkt de luchtkwaliteit structureel meten en laten zien wat er met de uitkomsten gebeurt.

Re-integratie: gezamenlijke verantwoordelijkheid
De re-integratieregels worden concreter uitgewerkt richting passend werk. Werkgevers en arbodiensten moeten niet alleen plannen maken, maar ook kunnen aantonen welke alternatieve werkzaamheden zijn aangeboden. De werkgever blijft eindverantwoordelijk voor uitvoering en dossiervorming.

RI&E: inhoud boven hebben
De RI&E groeit door tot toetssteen: niet het bezit van een template telt, maar de volledigheid en uitvoering. Bedrijven moeten specifieke risico’s, zoals werken op hoogte, elektriciteit of gevaarlijke stoffen, benoemen en koppelen aan maatregelen met deadlines en verantwoordelijken.

Toezicht: druk door bezuinigingen bij de Arbeidsinspectie
Door bezuinigingen in 2025 moet de Arbeidsinspectie de inzet terugschroeven. Concreet betekent dit minder onaangekondigde bezoeken, minder herinspecties na geconstateerde overtredingen en langere doorlooptijden voor boeterapporten en ongevalsonderzoeken. Thematische controles op valgevaar, machineveiligheid en gevaarlijke stoffen worden selectiever ingezet en capaciteit verschuift vooral naar de zwaarste risico’s en misstanden. Meldingen uit sectoren als bouw, logistiek en landbouw krijgen prioriteit, maar minder urgente dossiers blijven langer liggen. Het gevolg kan een ongelijk speelveld zijn: bedrijven die wél in veiligheid investeren maken kosten en leveren bewijs van naleving, terwijl achterblijvers minder vaak worden aangesproken.

TSB-regeling: structureel op de kaart, en uitgebreid
Voor werknemers met een stoffengerelateerde beroepsziekte blijft de TSB-regeling, een eenmalige tegemoetkoming en vorm van erkenning, in 2025 overeind binnen de SZW-uitgaven. Per 1 juli 2025 is de regeling bovendien uitgebreid met drie ziekten: neus(bijholte)kanker door houtstof, silicose en longkanker door silica (kwartsstof). Aanvragen verlopen via het ISBG. Door de uitbreiding komt een grotere groep in aanmerking voor een tegemoetkoming.