Geen voorschot na behandeling hersenaneurysma: verjaring en oorzaak oogklachten te onzeker
De voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam heeft de vordering afgewezen van een patiënt die van het Amsterdam UMC een voorschot van 10.000 euro op schadevergoeding verlangde. De man houdt het ziekenhuis verantwoordelijk voor ernstige klachten aan zijn rechteroog na een behandeling in 2016. Volgens de voorzieningenrechter zijn de verweren van het ziekenhuis niet op voorhand onaannemelijk: zowel over de verjaring als over de oorzaak van de klachten bestaat te veel onzekerheid, en er is een reëel risico dat de man een voorschot niet kan terugbetalen.
Coiling in 2005, aanvullende behandeling in 2016
In 2005 kreeg de man een hersenbloeding. Daarna is een uitstulping in een bloedvat in zijn hoofd, een aneurysma, van binnenuit behandeld: via een bloedvat in de lies werd het aneurysma opgevuld met een spiraaltje. Die behandeling heet coilen.
Op 5 september 2016 onderzocht het Amsterdam UMC hoe het ervoor stond met het eerder gecoilde aneurysma. Dat onderzoek leidde tot het besluit om extra spiraalmateriaal aan te brengen, een zogeheten bijcoiling. Die ingreep vond plaats op 4 oktober 2016.
Sinds die operatie ziet de man steeds minder goed met zijn rechteroog en heeft hij last van dubbele beelden. In de vastgestelde feiten staat dat beide partijen vermoeden dat het gebruikte spiraalmateriaal in de loop van de tijd is gaan drukken op een zenuw bij het oog. Vast staat dat vermoeden niet: het ziekenhuis betwist in deze procedure juist dat de klachten door de operatie komen.
Gesprek met de neurochirurg in 2020
Op 27 oktober 2020 sprak de patiënt met een neurochirurg van het Amsterdam UMC. Van dat gesprek liet hij zelf een verslag opstellen. Daarin staat dat het aneurysma, opgevuld met het spiraaltje, is gaan drukken op een zenuw die de ogen aanstuurt, waardoor één oog niet goed meer wordt aangestuurd en de man vaak dubbel ziet. Een hersenoperatie om dat te verhelpen zou grote risico’s meebrengen; de neurochirurg wilde die niet nemen. Volgens het verslag was de coiling destijds uitgevoerd om een hersenbloeding te voorkomen.
Na dat gesprek ging de gezondheid van de man achteruit. Hij onderging drie operaties om het scheelzien te corrigeren, zonder dat zijn klachten verdwenen. Uit verschillende onderzoeken komt naar voren dat hij een gedeeltelijke verlamming heeft van een hersenzenuw die de oogspieren aanstuurt, aan de rechterkant.
Aansprakelijkstelling en spoedprocedure
Op 22 november 2022 stuurde de man een schriftelijke aansprakelijkstelling naar het ziekenhuis, en op 6 januari 2025 opnieuw, onder verwijzing naar het verslag van het gesprek uit 2020. Bij brieven van 12 en 26 februari 2025 wees het UMC de aansprakelijkheid af.
In juni 2026 gaf de man zijn advocaat opdracht om op korte termijn een spoedprocedure te beginnen, omdat hij duidelijkheid wilde. De dagvaarding dateert van 17 augustus 2026, de mondelinge behandeling was op 25 augustus 2026. Daarna hebben partijen nog onderzocht of een regeling mogelijk was; omdat een reactie op de vraag of dat gelukt was uitbleef, heeft de voorzieningenrechter vonnis gewezen.
Vordering van 10.000 euro
In dit kort geding vroeg de man een voorschot op schadevergoeding van 10.000 euro, te betalen binnen veertien dagen, en vergoeding van de kosten van de procedure.
Hij baseerde zijn vordering primair op de geneeskundige behandelovereenkomst met het ziekenhuis. Op grond daarvan moest het UMC de zorg van een goed hulpverlener in acht nemen, volgens de professionele standaard. Het resultaat dat in het verslag uit 2020 is beschreven, past volgens hem niet bij een behandeling die aan die standaard voldoet. Subsidiair stelde hij dat het ziekenhuis een onrechtmatige daad heeft gepleegd.
Het Amsterdam UMC vond de zaak niet geschikt voor een kort geding. Volgens het ziekenhuis is de vordering verjaard, is niet gebleken van onzorgvuldig handelen en ontbreekt het verband tussen de operatie en de klachten. Ook wees het op het risico dat de man een toegewezen voorschot niet zou kunnen terugbetalen.
Verjaring: wat wist de patiënt al in 2018?
Bij de verjaring speelt een brief van 21 augustus 2018 een hoofdrol. Een toenmalig advocaat van de man schreef het ziekenhuis dat hij diens belangen behartigde naar aanleiding van een medische behandeling, en vroeg een kopie van het medisch dossier op, inclusief röntgenfoto’s en operatieverslagen, met een medische machtiging erbij.
De man stelt dat de verjaringstermijn pas ging lopen na het gesprek met de neurochirurg op 27 oktober 2020. Hij beriep zich op vaste rechtspraak van de Hoge Raad: vereist is daadwerkelijke bekendheid met de schade en met de aansprakelijke persoon, niet de bekendheid die iemand had kunnen of moeten hebben. Bij lichamelijke klachten van onduidelijke herkomst is daarvan volgens die rechtspraak pas sprake als een deskundig arts de oorzaak met voldoende zekerheid heeft vastgesteld.
Het ziekenhuis beriep zich op hetzelfde arrest, maar op een andere overweging daaruit: aan het bekendheidsvereiste is al voldaan als de benadeelde zelf het mogelijk acht dat zijn schade samenhangt met het handelen of nalaten van een bepaalde persoon. Wie bevestiging van dat vermoeden wil, moet zo voortvarend onderzoek laten doen dat hij binnen vijf jaar kan besluiten of hij de verjaring wil voorkomen. Volgens het UMC gaf de man al in 2018 een letselschadeadvocaat opdracht een vordering in te stellen; die vroeg stukken op, ontving het dossier en beoordeelde de claim. De termijn ging daarmee kort na de brief uit 2018 lopen en liep in 2023 af.
Over de aansprakelijkstelling van 22 november 2022, waarmee de man het verstrijken van de termijn had kunnen voorkomen, bestaat bovendien discussie. Het UMC betwist dat het die brief heeft ontvangen en betwist ook dat hij is verzonden. De brief ging niet aangetekend en verder bewijs van verzending of ontvangst ontbreekt, wat volgens het ziekenhuis voor risico van de man komt. Van stuiting is daarmee volgens het UMC geen sprake.
De voorzieningenrechter kan niet met enige zekerheid vaststellen dat de verjaring niet is voltooid. Het betoog van het ziekenhuis overtuigt in zoverre dat van een letselschadeadvocaat die een kopie van een dossier ontvangt, mag worden verwacht dat hij dat bekijkt. Dat daaruit het letsel volgt waarop de man zijn schadevergoeding nu baseert, heeft hij onvoldoende betwist. En dan zijn er vijf jaar verstreken.
Lees ook: Deelgeschil na buikwand- en bovenarmcorrectie afgewezen: eerst medisch onderzoek nodig
Oorzaak van de klachten staat niet vast
Op de zitting gaf een neuroradioloog van het UMC die bij de operatie van 2016 betrokken was een toelichting. Volgens hem kan het aneurysma ook zonder spiraalmateriaal op de hersenzenuw drukken. De belangrijkste reden voor de ingreep was te voorkomen dat het aneurysma zou gaan bloeden. De uitval van de hersenzenuw deed zich volgens hem al vóór de bijcoiling voor en was zelfs een van de belangrijke redenen om die uit te voeren.
Dat na de operatie opnieuw uitval van die zenuw optrad, betekent volgens het ziekenhuis dan ook niet dat de operatie daarvan de oorzaak is. Het UMC wees er verder op dat de gestelde onzorgvuldigheid niet anders is onderbouwd dan door te wijzen op een resultaat dat vóór de operatie al aanwezig was.
De man gaf aan dat hij als niet-medicus inhoudelijk niet op die toelichting kan reageren. Hij constateerde wel een verschil tussen wat de neuroradioloog op de zitting zei en het verslag van het gesprek uit 2020, en vroeg het ziekenhuis na te denken over een medisch deskundigenonderzoek door een onafhankelijke deskundige. Voor zo’n onderzoek is in een kort geding geen ruimte. Het causaal verband vormt daarmee een zelfstandige drempel voor toewijzing van een voorschot.
Risico op terugbetaling
Het UMC wees ook op het restitutierisico: de kans dat de man een voorschot niet kan terugbetalen als later alsnog wordt geoordeeld dat het ziekenhuis niet aansprakelijk is. De man heeft niet toegelicht waarom die kans verwaarloosbaar zou zijn. Zijn opmerking op de zitting dat hij het bedrag zo nodig in termijnen kan terugbetalen, onderstreept dat risico juist, aldus de voorzieningenrechter.
Lees ook: Ziekenhuis niet aansprakelijk voor beenklachten na fixatie van onrustige patiënt
Vordering afgewezen
Bij een veroordeling tot betaling van een geldsom in kort geding past terughoudendheid. De rechter kijkt niet alleen of de vordering voldoende aannemelijk is, maar ook of er zo’n spoedeisend belang is dat een onmiddellijke voorziening nodig is. Daarbij weegt mee dat terugbetaling onmogelijk kan blijken als de bodemprocedure anders uitpakt.
Gelet op het verjarings- en het causaliteitsverweer is het bestaan van de vordering onvoldoende aannemelijk geworden. Een bodemrechter kan daar anders over oordelen, maar daarop kan in kort geding niet worden vooruitgelopen. Hoewel de voorzieningenrechter de situatie van de man prangend noemt en zijn belang bij een voorschot voldoende aannemelijk acht, weegt dat niet op tegen het belang van het ziekenhuis om niet op basis van een onzekere vordering tot betaling te worden veroordeeld.
De vordering is daarom afgewezen. De man moet de proceskosten van het Amsterdam UMC betalen, begroot op 4.449 euro: 3.083 euro griffierecht, 1.177 euro salaris advocaat en 189 euro nakosten. Betaalt hij niet binnen veertien dagen na aanschrijving, dan komt daar 98 euro bij, plus de kosten van betekening. Die kostenveroordeling is uitvoerbaar bij voorraad verklaard.
De uitspraak betekent niet dat vaststaat dat het Amsterdam UMC niet aansprakelijk is. Een oordeel in kort geding is voorlopig en bindt de bodemrechter niet. Tegen dit vonnis staat bovendien hoger beroep open bij het gerechtshof.
Zoekt u hulp bij letselschade?
Vind een gespecialiseerde belangenbehartiger of advocaat in uw regio via onze onafhankelijke zoekhulp.
Open de zoekhulp →



